Ważne jest, aby umożliwiać dziecku inicjatywę, ponieważ uczy to samodzielnego myślenia i podejmowania decyzji oraz wzmacnia poczucie sprawczości. Dziecko, które ma przestrzeń do wybierania i testowania pomysłów (oczywiście w granicach rozsądku), łatwiej buduje pewność siebie oraz wewnętrzną motywację.
Inicjatywa rozwija też odpowiedzialność. Maluch zaczyna rozumieć, że jego działania mają realne konsekwencje, zarówno dobre, jak i te wymagające korekty. Dzieci, którym pozwala się swobodnie działać, lepiej radzą sobie w nowych sytuacjach, są bardziej elastyczne i szybciej uczą się rozwiązywać problemy.